^ ' ¿+J* nrd/X^ 4 ^^-
7r~<*-^> <7^
4/9
1. o
¿il>J ¿¿*# ** í 4 m'
i* i t At!VQV
fit IDq í £i
9i 5üp A .a
.«rf* M ^
••' '• V,
I t
»%n%k -l
DON
del A
G V S T
uila Roíales.
c o
EL MARQVES
de Cropani.
0*
SOBRE
Que fe le conceda al dicho don Aguñin la reftituciooue
tiene pedida dentro de los quince dias,para 1
hazermasprouanca.
ImpreíTo tn Granada, en cafa de Blas Marti ■
$« mercader de libros. Ano de ií^ “-
/
é
;
:■;? i?.
Echo Indubitable es* que en la infla-
cía del inferior fe recibió eñe pley-
toa prueua con el termino o rdina-
nój y con el de la reflitucio defpues
de hecha publicación de prouan-
^as; y afsimifmo lo es * que en la inftancia de vifla
aunque le pidió prueua por efla pai te no le conce*
dio por no auer nueua alegación* y fe referuo para
difinitiua. Salió fent encía, parte en fauor de don A-
^uftin* y don Antonio fu hermano* y parte en con-
tra: de que íe íuplico * y ie ofreció a prouar. Y la
partedeL Marques contradixo la prueua* por la
mifma caula de no auer nueua alegación. A que fe
replico por don Aguftin*y don Antonio, que en Vns
de tas dos infancias de U Q^ncilleria no fe anta de dene*
¿ar la prueua , mayormíle fundo menor \y pidió reftitucio.
Salió auto , recibiendofe la caufa a prueua* fin ex-
preífarfe que je concedía reíiitucion .
Aora íe contradize la dicha reftitucion pedida
detro del termino de los quince dias*quc es la que
cocede la I.3 .tit.S .hb.4« & h 5 •tit*9»eo.lib. recop.
por dezir,q auiedofe pedido reftitucion para pro-
uar*y admmdofela prueua*/* efla rejlituCijtifeconce-
detendrían a fer dos reHttuciones en lona inftdctd , contra
la 1 . 1 .y finaljC.fi faepiüs reflitutio in integrum po-
ftuletur , pues no fe pudo recibir a pruéua fin nue-
ua alegación, fi no es auiendo atención a que fe pe*
día rcflitucion:perbfatisfacefccon lofiguiente.
Lo primero * porque fe niega el prefupueflo de
que fin nueua alegación ño fe podia recibir la cau
ía a prueua* natn de iure canónico , ejl 'tieruMy cap. fra-
ternitatis 5 de teftibus*Clem.2.co tit. fecusde iure el-
udí, glo.& DD.in authent. at qui femel, C.de pro-
bationibusjacobus Canccrius*lib.i* cap.io* nu.
H.&i 5 .Dom.Perez deLara meus Pater,in com-
pendio,cap.28.n.4<5.
.J de nueñro derecho delReyno*aunqno efla de- .
cidido 1° contrario expreífamente fin nueua alega «
cío e miita,coij q aya míenos te[U?os,y jure la parte q de
a fu noticia, y fe recibe la caufa aprueua } I.39.
tit.
i ' *
tit.i ^part.3 & 1.27.tÍM3*part r 3 . feñor Rodrigo
Suarez,alleg . $ .n. 5 .Gutierr.lib. 1 .q. 7 1 . Azcbed.
1.4.tit.5>.lib.4.n.3.Ceuallos,tom.5.q.i 53 .n.i3.
Efla 1. de Partida dizen que efiá corregida por
la l*4.tit.5>.lib.4.recopüat.que difpone,»* el que la
c auja can Ja no je recíba aprueba en latnjlancia de apelan
ciotiyO ¡aplicación } fino que no fe admita pf Gitanea por lo*
mejrnos artículos ,0 derecbamete contrarios :y q fin nueua
alegacio no aya prueua, es lad. L$*d nt.^dib. 4» y
demos q fea aisi,y q la l.i Iib* 4*^ e cntiéda en
los pley tos q ¡t comienzan en la Audiencia por cafo de Cor
tt.dezimos, q adhüc es la obferuancia v eftiío mas
común de la Audiencia ^ que aunque no aya nue-
ua alegación en y na de las dos infancias de Tí>t{ta,o renif
tá,ji reciba la caufa a prucua : y efte eftilo y practica, q
le aya en eíta ChancilIcria,adduco in relies a caca
vno de V.md. y eflos Tenores como puedo , ex 1 2.
§.hxc dúo, ver i.fcd quia plertttnque , de origine íuns,
l.í^.tk ié.p^3 -Curia Phil¡picá,p.t.$.i7.nu.i 1.
Y en loordenatoriodeljuycio tiene fuerza de ley
tltfHloMña.Sc ibi Abbas incap. quod clericis,
n.xo.Sc 1 1. de foro competenti,Ioann. García, ae
coniugali aqueftu,nu ?S-Riccius,colleft. 794. &
18^8 & indeciíionibus Curias, p. i.decil.3^. &
cú allegatíone ¡b¡ infcr.a . & d.c.r,
4. González, reg.B.glof. ?.inann
tionibus,n.io4 Gratian tom.4 cap.7S».nu. 84 .
Giurba,conf.39.n.4J-70-&7^ s algado,p.3-c.9.
anum.14 1 * . • «
Pra’cioueídue en propnos términos, que en las
rhancilleriasV »««" «&*«»■/« ayadtncibir U
, . . hfuctiá, y que al'si fe obferue en Tnm de les das
¿«cÍ.rporqleia experiencia manifieña que los
pley tos en el modo de articular vienen errados , y
cSutene a las partes que los abogado s de la Cuna
/que de ordinario falen 1er muy dottos) ios guien
v enmienden, refoluit Matien^.in dialogo Relato-
r¡s,p.3^-í 2 - n - 8 lbi: Q“°fit>'» t Í ,r * x,s hlc
injoro pgto.ytquoúescMjrtapfellniiomm ,in t# truti -
nanturpatt altera fe tdprobandnm oferente, fute quid «1-
ui alte» uet ingraHamtmbhSpertnm expofitis, fuiinil no -
MMjJUed In pimía di faifa fueran} 1 tifian ti a
al pnbkniim mhikmimu admitUíur : y en la tercera
iti Rancia , quando no dio teflígos, aunque fe reci-
bidle a prueua en la legunda , réfueluc lo mefmo.
Luego no es predio ( como menos bien pr.cfu-
pufo mi doño amigo el Licenciado luán de Herré
ra abogado contrariojque el auto de prueua fe dio
por aue r pedido réflitució: porque ni el auto lo.dixo^
como era necdIano,no fo!o por el proceílo ad vl-
teriom,D‘Perez de Lara 5 ¡ncopendio , c.25 .n«29.
& 30. y podía darfe(como fe daua) atendiendo a la
dicha obferuancia,y do&rinas referidas, y las que
mejor tienen viftas V.md. y efios feñores.
Lo otro, porque fiendo el dicho auto equiuoco
(que no es fino claro ) íi puede valer iure (ommitni ,
como es fin reftitucion, no fe ha de entender hecho ture
//?a7WfiDom.MQlina,lib.2.cap.a. n.14. ficcap.y.
num.¿9,& ibi additionatores , Stephan. Gratian.
cap«5 8o.n.2.Ceuallos 3 tom.i.q.37.AluarezdeVe
lafco,aximata, litera F.verbo,F//c«r,n.J53.
Et dato calu que fe huuiera de entender recibi-
da la caufa a prueua, por cauja de auerft pedido reftitu -
don, no obíian las dichas leyes i.yfi.C, fifepiiis 3 ni
la dicha I.4.& s* tit. 9. lL4.de no recibii fe la caufa
a prueua, por íosmejmos artículos , fin nutua alegación:
porq las dichas 1. demas de la limitación referida
del til ¡oque trae ¡Vlatiengo,d.c 52. án. 8. y déla
dichi limitación de nueuos teftigos fe limita in
alijs plurimis cafibus,videlicet 3 quando Atraque pars
fe ofertad /w¿W«w,Paz 3 tom. i.cap.i.part.tf.n.i?.
verf. Secundas cafus , er limitatur in caufis nobilitatis,
Ceuall.to 5«q.i 5*9.0 20. &in caufis criminalibus,
niccius,p, 2 .decif .3 4‘Frach.decif.47o. Bucarro-
d,dedifferentij,difíerentia i78.&limitatu vanado
je ha p>efintado mwuo iw/r«wJí«ro,Dom.Perez de La-
ra dih.:?.de Capellanijs3cap.1ft.an.48.
f fe limita guando ay menor, o perfona príui-
.,^ 1a a: P or qu año cafa , hecha publicación, fe le
Jvllrl a a*' 10 ' * n ¡ a f € & un da o tercera infancia , y a la
trilics proisancapor losmefmosar
( í‘ ^crecba^lnce coniranos^ Innocentiusjincap.
an^itis,
auditis, deifi IntegHim reftlfutíoae, Paz,r. tomo,
rempore 8 .num.i 8 i.Ceuallos,q 3^0. n. 22. & 2J3,
&ttomo 5 d. q.i ^.nu.20,& 2i.Matien£ 0;> d. tra-
¿la.tu,3.p.cap 4 ^‘nu. 2 .Azebedas 5 l 4tu.^ Iib. 4 .
m 4...Riccius > p.-2.dccif.70v Et-to iploquodminoricd -
adatar probana intelhgttut rejltttiUis aá probddüper eof-
dsm artículos, vtcx. 1 . 1 .§.adueríus 3 íf. de noui oper.
naririatio'ne,reíoiuic ZeuaIlos,d.q 153. nu .6 Ste-
plia ñus Gration.com 1. Riccius
fuá praxi.decií’ 6 41 .ex decii.2r6.de Affiitl. Rodri
guez,de modo procedendi in cauíis ciuihbus, c 8.
n.2 1..& 23.dc 24,. Dominus meus Perez de Lara>
d compendióle. 28 .n. 46 .y en eftemiímo lugar di-
ZQtfue auiendoje dado efta rejtitucion,je da también la de
JadicbaL^tit.ÜJib' 4. o por lo menos finolodize
exprelTamenre, de íu reíolucio íepreíupone,y de-
ue entender.
Noobfta la queílion S.del lib. 1 . de luán Cu-
tí errez 5 porq no fe refoluio allí qal menor en vna
inftancia meíma no Je le diejjen des refinaciones para di
uerfosefeclosyñno que para prouar defpuesde la fen
tencia en el juyeio de liquidación lo meímo q auia
prouado por reftitucion antes de la ientencia, «o je
dteffe figunda restitución.
I mo (hablando decentemente)feria abfurdo en-
teticí'erj que dos rcjtituciones no je diejjen en Tsntnifmo ) ay
ctpy inftancia a el menor para diuerfos efebios y artículos ,
Y pongo el exemplo : Dafe fentencia de viíla con-
tra el menor>no fuplica*e$ llano que fe le concede
reftitucion para fuplicar,ex d.l. 1 . C.fi fepiiis, Aze
beduS)bi.tit.i8.Iib.4.n.30.& 35.Gutier. lib. j.q.
37 n.i6.& i7.Frác ! h#decif.453;Alex.Ludo.d eciíl
18 i.n p.& 13 G1urb.dec1f.18 n.9* Dom, meus* d«
compendi0 5 cap*2<4‘n*67 & 68 .Salgado, p. 2. c*2.
n. 6 ? ex Scaccia,&alijs.Y pongamos en términos
de ¡a opinión del abogado contrario 5 que por auer
nueua alegación fe le concedió prueya(nopor ref-
tirucion) v ella pallada, es fin duda je ledeue conceder
la deU mitad del termino probatorio pidiéndola dentro de
los quince días, tx d.l.3. que vienen a fer dosreftitu-
® ciones
t
dones en vna mifma inflanciá; ergó no es eflo lo
prohibido, fino dos reftituciones en y na mift na iníkam
cía, cerca de y na mifma cofa • yenefta conformidad
entiende la dicha l.fin. luán Mauricio, cra&atu de
reftitucione ; quseft.25á. n.j.ibi j Non pofft ítem»
inyna eademque caufa , <sr pro re eadmpeti reftitutio*
wew ? exemplificíandoloen el menor, /que en vna
miímainílancia pidió refticucion para prouarg
era menor, y con ello poder fer reilituydo, ylueS
gola pidió para há-zer pronan^a j por noauerl#
hecho bailante , & videndae íunc etiam las dos
queílionesíígüiemes 259r&26o.áfoÍ.i7J.tóm.f¿
de ios tratados, de reílit.
Et in proprijs terminis poniendo nucílra quef
tion Esforcia de reftitutionc , dicl. rom. í. part.ív
quaft. id. arrie. 8. a num. j4.cumfequentib.f0l.:
405.no folo fe contenta conrefoluer que pueda al me-'
norcoñcederfe dos restituciones , área diuerfas res ,
artículos , fino que en el num. j8. propone laquef-
tionenelmenoraquienfeauia concedido redi-
ción para prefentar nueuos ceíligos ,quc auia de-
xadodc prefentarpor negligencia, y por auer te-
nido la mifma en examinar ellos defpues de la di
chaconcefsion dereílitucion pedia otra, y refuel ?
ue Esforcia en el num. 41. Que fe no es que fe conozca
euidente malicia en menosprecio déla parte y del jue^,fe 1(
fe ha de conceder. Ycnelnum. 41. lo exemplifíca
enqueal menor fele ha de conceder reflitucion para a»
pelar , y que fi fele paffa el termino de profeguir la
apelación ,fe leba de conceder otra reflitucion para pro
¡e guilla.
Como también no es dudable, que el menor
que fale a oponerfe como tercero ( por fu interes
ocoadjuuando) tiene derecho de ler reílituydo
p a r a h a z c r p r o u a n ^ a , et i a mfa El a publica ti o n c, en a :
qudji<yi¿ 0 que fe opone ¿ vteleganter reloluit noíler
h)o i í s jm u s p r t; fes Do mi n irs Don JoannesBap-
V a Valcn^uela Velazquez , confil. 6o.num. 59.
^ de í l ’ m de -i eie cd
f o n pfe le concederá en la mifma infla
cta
'da laUgaldela mitad de termino probatorio , pidién-
dolo dentro de losdichos quince dias, ex dijfil. j,
cicul. 8. & 1.5.tit.9.1ib. 4. recopil.
.. La refolucion de Mauricio, yEsforcia,enten-
diendo la dicha 1 . fin, C. fi Éepii», in incegtum re*
ftitutio. poftuletur ; quan<fp*»qn vna mifriia co-
fa , y fobre vn mi fino articulo fe pide iegunda
reflitucion, porque no aya dos refticucioncs fo-
bre vna mifma lcíion, fi yo no me engaño fe cora
prueua por lal. 5. titul. 5. lib. 4. ibi: Se pidiere refii -
tucton emlq primera inftancia para poner fas exctyuio-
nesnueuas > que"t>nat>ezje fea otorgada lareñitucio'n.Et
ibi: I que porta mifma fentencia le fea denegada otra re
jUtucion. De fuerte que vna vez concedida relli*
tucion para poner excepciones, no fe puede pe-
dir otra para lo mifmo. Y decidiédo eílo la ley, de
cide afsimifmo, que para diucría cofa y articulo,
íe pueda pedir y cóccdcr otra rcflitucion,y fe prue
ua por la dicha 1 . 3. did. tito. 8. lib. 4. ibi : Que enla
mifma fentencia que fe le otorgare, fe le deniegue otra re
Jlitucion.l. 5. titul.J.diél. lib.4. ibi: T que diga enla
mifma fentencia , que Je le deniega otrarefiitucion , que
es cerca del querer prouar y hazer , delpues de pal
fado la micaddeltermino probatorio por reftitu-
cion , mas prouan^a por nueua reflitucion cerca
de aquella lefion en quefue concedida.
a Nodeciden ellas leyes, que en vna inftancia^
■ no aya dos reílituciones, antes ion difpoficiones \
formales y expreíTas, para q fe le puedanconce-
der , y el menor pueda pedir en vna mifma inflan 1
ciados y tres reílituciones :vna ¡para poner las ex-
cepciones que en tiempo 110 pufo , di¿t. l.j. titu.j. Y o-
tra para que en auiendohech o prouanc a de tas mijmas
excepciones, o nobajlante, puedapedir,y fe le aya
de dar reflitucion fi lapide dentro de los quince ]
dias con la mitad del termino probatorio , d¡a. I j
titul. 8. ác 1. 5. tícul. lib. 4 y otra para a«
pelar, fino hizo el menor apelación, onoentié-
po,exdi¿l.l.i.C,lifEpius,&quxfupradi¿lalunt..
Yexernplificaifc en cada ley, que en aquello ea
que fe concede vna reflitucion , no fe dé otra , fri
mal reguUminconirarium f'értjó demasen que no
íe ha dado rertitución'J/rt^tó’qúod' liquide f de pe
nu legata , I. quarfitumvjEdeniq'uejin fin.eodem
tituL Tuích. litt.E» concluí. 422x1101 lequentiib.
Zeuailos , toril. quíeft.82^. uuttie^.Pheb. d%-
ci f. *71. nutrí. 19. Ioann. Bapfcift.Coctin.de&h 575
num. 10. & n. Maricic. de cóntraóUib.
mime. ix.dc 30. & 32. Y fr lálcyquifiera j|rie no 5 !^
diera reftitucion, lo dixcra, como lo cXptéBS qUÍÍ
do la quitó en las mifmas leyes 3. di¿b tilfú: 8. Se 5.
di¿U9.q uado no fe pide dentro de los quinze diai
y como io expveíFó en las tachas , que no íé pone
dentro de fcy s dias , negando la réftitiician, I. i. di
ticul. S.lib.4. ; ! ' ,1 -
Luego cafo dado que fe entendiera (fin auerla
concedido ) eftar concedida reftitucion con el ári
todeprueua, fiendo aquella reftitucion para que
fe le a d mi ti ejfeprueuaporno auer nu eua alegación y le-
fion que de$adifppficion dederetho refultaUa al menor
y cftaotra reftitucion por no auerprouado, aunque
lean entrambas enlana mi fría infancia , perlas difi*
poficionesde las dichas leyes del Reyno fe dcuen
conceder, 6c in terminisrefoluit Azeued. cܿt. I.5
t i t u 1 . 5 . 1 ib . 4 1 ibi : 0 1 ra refii tuci o n intdlige funikm a d
oponeudam exceptionem pojl terminumlapfam fecus^t
ro fi ad alium aBumJ y el punBum reílitutiopetere *
retar in eadem etiam caufa : nam tune lene conceditur^»
• talisreftitútío , y entiende en efta forma todo el
titulo, C.fi fepius,y dize q afsi lo entienden Mau-
ricio, y Villalobos, & profequitur : TZam reílitutio
in y na caufa conceffa , tune demum non pote (i in eadem
iterato peti,quotiescirca eandem rempetitur, fleque ín-
tclliges L 3. tit. 8.0* ¿.5. f/í.9. infra iflo lib . denegantes
lis reflitutionem concedí in caufa aliqua : nam debent in
telligi fuper eodemmet articulo, fedjuper SifsimtliWs ar
■ tíc pHs , bis , & plus poteB peti O 4 concedí fninori *¿r fi*
wtliperfof ne priuilegiatdy&i idein en vna mifma inf-
r ¿ nCia , rcí ^ uic ln did.l.3. citul.S. di¿t. lib.4. n.40.
caufí * 1 1 Jf& H l are que hoc eft , quod rejiitutio in y na
ja concejsa área eandem remiel eundem articulúm
non pote ft itéralo concedí, vt P er totum citulum,C.íi
jfepius: &ibi: Licetad diuerfos ejfectus bis,^p pluries
potejt in eadem inílantia , reítitutio poñulari per priui -
legiatam perfonam.Cotic^uc es conícquencia euidé
/ te, que aunque la prueua fe huuieia en nueftro ca
fo concedido por restitución , fie do aquella para pro *
uar , no obfiante no auer nueua alegación , y eíta por
no auer prouado ¿ no ayeaufa para que fe dexede
conceder, mayormente noauiendo fido el au-
to de prueua por refiitucion, fino iure ordinario, por rí
eüilo,y praBica,y fundamentos que ay: con que pare-
ce fe deue declarar en fauor deña parce: y quando
huuiefle de falir eñe auto en contra (que lo dudo)
por fer efta caufa no viñahaña aora,>//« exeplar >
quedaré muy facisfecho de íaber la rcíolucion ca-
ti Magiñracus, & docliísimonim Senatorum,cn
tendiendoparalodeadclancccn vno, 6 ocrofu-
ceífo la verdadera rcfolucion déla materia y do»
trinas ponderadas. Salua,&c.
Bl Licen . ©. han
ferezje Lara*
’ .
' * . I 1 ' :
' • , ?Ü¡ ■'
I
Xñ’ji X X Mvv'í'. ; 'i %%\'Ú i . V QÁ* X »
*.?h ajjbb * ¿ >wp &isq ;Jíi£- ’/s ¿fe . r- *..‘.vV.ns;u, --a
-. . ■ : OÍ Í : ‘ r; ■ . i ■•■
íb'JriCiSUpJ SUBO? Jí'jOlttt 37 ¿3 7 liSjSD ?r-i
". IV q . .. b .
¿i v ’V: : '' ; úíAn $1 odsi oh oá^híúl jt: ■-?■ U '*$h x p
r
r¿ / si 3 , Sfit fil 3Í> fióhlú U¡" •
. v < . , t .
• \ • . . -. t« . ** • «tf* .
* „• .*•... *•< ' ■• • '■■ O i - - *■ * -V *•••
r * • ' ■ . „ \ * .2 ■
v ■ .'. ;• . 1. .. \ ■ " '■■• i
. •■■
'
»
%
.» .
1 V
■